മധ്യപ്രദേശിലെ ജബൽപൂരിൽ ബർഗി ഡാമിന് സമീപം നടന്ന ബോട്ട് ദുരന്തത്തിന് പിന്നാലെ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഒരു ചിത്രം കാട്ടുതീ പോലെ പടർന്നുപിടിക്കുകയുണ്ടായി. മരണത്തിലേക്ക് മുങ്ങിത്താഴുമ്പോഴും തന്റെ കുഞ്ഞിനെ നെഞ്ചോട് ചേർത്തുപിടിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു അമ്മയുടെ ഹൃദയഭേദകമായ ചിത്രമായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ ഈ ചിത്രം യഥാർത്ഥമല്ലെന്നും, ഒന്നുകിൽ അത് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI) ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ചതാണെന്നും അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതോ സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്നും വ്യക്തമാക്കി ജബൽപൂർ ജില്ലാ ഭരണകൂടം രംഗത്തെത്തി. ദുരന്തത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇത്തരം എ ഐ ചിത്രങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് നമ്മുടെ യാഥാർത്ഥ്യത്തെയും ദുഃഖത്തെയും ഓർമ്മകളെയും മാറ്റിയെഴുതുന്നത് എന്ന് പരിശോധിക്കുകയാണിവിടെ.
യാഥാർത്ഥ്യവും മിഥ്യയും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പുകൾ മായുമ്പോൾ
സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ചയോടെ യഥാർത്ഥമെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ നിമിഷങ്ങൾക്കകം സൃഷ്ടിക്കാൻ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന് സാധിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങളോ മറ്റ് അപകടങ്ങളോ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ഇത്തരം ചിത്രങ്ങൾ വൈകാരികമായി ആളുകളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ജബൽപൂർ ദുരന്ത പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രചരിച്ച അമ്മയുടെയും കുഞ്ഞിന്റെയും ചിത്രം അതിന് ഉദാഹരണമാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ദുരന്തമുഖത്ത് രക്ഷാപ്രവർത്തനം നടക്കുമ്പോൾ, ഇത്തരം വ്യാജ ചിത്രങ്ങൾ ആളുകളിൽ അനാവശ്യമായ ഭീതിയും ആശയക്കുഴപ്പവും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ദുഃഖത്തിന്റെ വൈകാരിക തലങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന എ ഐ
ഒരു ദുരന്തം നടക്കുമ്പോൾ ആ വേദന ഉൾക്കൊള്ളാൻ മനുഷ്യൻ ദൃശ്യങ്ങളെയും ചിത്രങ്ങളെയും ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ എ ഐ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അതിവൈകാരികമായ ചിത്രങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ സ്വാഭാവികമായ ഓർമ്മകളെയും ദുഃഖത്തെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ നടക്കാത്തതോ, യാഥാർത്ഥ്യവുമായി ബന്ധമില്ലാത്തതോ ആയ കാര്യങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ ദുരന്തത്തിന് ഇരയായവരുടെ കുടുംബങ്ങൾ കൂടുതൽ മാനസിക വിഷമത്തിലേക്ക് പോകുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടാകുന്നു. ഇത് ദുരന്തത്തിന്റെ ഗൗരവത്തെയും വസ്തുതകളെയും വികലമാക്കുന്നു.
ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഇടപെടലും മുന്നറിയിപ്പും
ജബൽപൂർ ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഔദ്യോഗിക സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടുകൾ വഴി ഈ ചിത്രത്തിനെതിരെ വ്യക്തമായ വിശദീകരണം നൽകിയിരുന്നു. ബർഗി ഡാം അപകടവുമായി ഈ ചിത്രത്തിന് യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലെന്നും, രക്ഷാപ്രവർത്തനം നടക്കുന്ന സമയത്ത് ഇത്തരം തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പങ്കുവെക്കരുതെന്നും അധികൃതർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. കൃത്യമായ ഉറവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ മാത്രം വിശ്വസിക്കാനും ദുരന്തത്തിൽ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടവരോടുള്ള ആദരവ് മുൻനിർത്തി നിരുത്തരവാദപരമായ പോസ്റ്റുകൾ ഒഴിവാക്കാനും ഭരണകൂടം ജനങ്ങളോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു.
സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലെ ഉത്തരവാദിത്തം
ഓൺലൈൻ ഇടങ്ങളിൽ അതിവേഗം പ്രചരിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത പരിശോധിക്കേണ്ടത് ഓരോരുത്തരുടെയും കടമയാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകുന്ന ഇക്കാലത്ത്, കണ്ണിന് മുന്നിൽ കാണുന്ന ചിത്രങ്ങളെല്ലാം സത്യമാകണമെന്നില്ല. ദുരന്തമുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് വരുന്ന വാർത്തകൾ പങ്കുവെക്കുമ്പോൾ കൂടുതൽ ജാഗ്രത പുലർത്തണമെന്ന വലിയൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ് ജബൽപൂർ സംഭവം നമുക്ക് നൽകുന്നത്.
